In de land- en tuinbouw worden veel kunststoffen gebruikt, waaronder folies en groeischuimen voor kwekerijen. Deze materialen zijn vaak gemaakt van fossiele grondstoffen en kunnen na gebruik achterblijven als microplastics. Tegelijkertijd wil de sector het gebruik van kunstmest en chemische gewasbeschermingsmiddelen verminderen.

Het Europese Horizon Europe-project PHAntastic onderzoekt daarom een nieuwe generatie biobased en biologisch afbreekbare materialen. Deze materialen worden gemaakt van PHBV, een biologisch afbreekbaar polymeer dat kan worden geproduceerd uit reststromen van de voedingsmiddelenindustrie.

Materiaal met een dubbele functie

De materialen die binnen PHAntastic worden ontwikkeld, moeten na gebruik rechtstreeks in de bodem kunnen afbreken. Inzameling en verwerking zouden daardoor niet meer nodig zijn.

Daarnaast krijgen de materialen een tweede functie. Ze kunnen dienen als drager voor biobased meststoffen, biostimulanten en natuurlijke gewasbeschermende stoffen. Deze werkzame stoffen worden vervolgens gecontroleerd afgegeven. Onderzocht worden onder meer aminozuren, algenextracten, plantaardige afweeractivatoren en nuttige bodembacteriën.

Voor boomkwekers is vooral de ontwikkeling van biologisch afbreekbare groeischuimen interessant. Het project richt zich namelijk nadrukkelijk op toepassingen in sierboom- en citrusboomkwekerijen, naast toepassingen in de groenteteelt.

Eerste resultaten veelbelovend

In de eerste projectperiode zijn verschillende belangrijke stappen gezet:

• Kansrijke biobased werkzame stoffen zijn geselecteerd en onderzocht.
• Er zijn nuttige bodembacteriën gevonden die mogelijk zowel de plantengroei stimuleren als de afbraak van het materiaal in de bodem ondersteunen.
• Twee varianten van PHBV zijn op pilotschaal geproduceerd uit reststromen van de voedingsmiddelenindustrie.
• Prototypes van biologisch afbreekbare folies laten mechanische eigenschappen zien die vergelijkbaar zijn met bestaande biologisch afbreekbare producten.
• Eerste proeven tonen aan dat poreuze groeischuimen kunnen worden gemaakt die werkzame stoffen en nuttige micro-organismen kunnen dragen.

De komende jaren worden de materialen verder opgeschaald en onder praktijkomstandigheden getest. Het project loopt tot augustus 2028 en heeft als doel om aan het einde van die periode werkende prototypes in een relevante praktijkomgeving te demonstreren.

Greenport Boskoop partner in Europees consortium

PHAntastic brengt vijftien partners uit zeven Europese landen samen. Greenport Boskoop is een van de partners in het project. De deelname biedt kansen om nieuwe kennis over afbreekbare materialen, circulaire grondstoffen en duurzamere teeltmethoden te verbinden met de boomkwekerij in onze regio.

Met PHAntastic draagt Greenport Boskoop bij aan de zoektocht naar praktische alternatieven voor traditionele kunststoffen en chemische middelen. Ontwikkelingen en relevante resultaten voor boomkwekers worden gedurende het project gedeeld.

Klik hier voor het persbericht van juli 2026

PHAntastic wordt gefinancierd door de Europese Unie. De geuite standpunten en meningen zijn uitsluitend die van de auteurs en weerspiegelen niet noodzakelijk die van de Europese Unie of het European Health and Digital Executive Agency (HaDEA). De Europese Unie en de subsidieverstrekker kunnen hiervoor niet verantwoordelijk worden gehouden.