Materialen om op peil te blijven

Bij teelt in de vollegrond moet na iedere teelt een goede aanvulgrond (RAG) worden aangevoerd om op peil te blijven. Dit is nodig om de afvoer van kluiten en inklinking van de bodem te compenseren.

Voor het op peil brengen van containervelden, paden of pleinen zijn er verschillende materialen beschikbaar. Ieder materiaal heeft zijn eigen specifieke eigenschappen. Ton Olieman van Gebr. Olieman toonde op een bijeenkomst ‘Op peil blijven’(juni 2019) verschillende ophoogmaterialen.

Teeltaarde
Bedrijven die een containerveld gaan aanleggen op percelen die wat laag liggen, kunnen hun perceel eerst op niveau brengen met teeltaarde. Deze grond is afkomstig van de weg- en waterbouw en valt niet onder het RAG-Keurmerk. Het weegt circa 1.350 kg/m3 en kost circa € 15,- per m³.

Lava
Voor een goed ontwaterend en stevig containerveld wordt standaard 10 cm lava gebruikt met een fractie 2-16. Wanneer het veld na een aantal jaren flink is gezakt, kan het perceel het best weer op peil worden gebracht met een extra laag lava. Lava kost zo’n € 45,- per m³. Bepalend bij de prijs is ook de laagwatertoeslag. Als het water in de rivieren door droogte laag staat, kunnen schippers veel minder lading lava meenemen, waardoor de prijs flink kan oplopen.

Zand
Zand weegt circa 1500 kg/m³. In Greenport Boskoop wordt wel 4 tot 5 cm zand onder de lavacontainervelden toegepast voor voldoende stabilisatie. Zand heeft meer draagkracht dan de teeltaarde. Ook sluit zand de ondergrond beter af waardoor de bodem daaronder minder inklinkt. Wanneer een containerveld tijdelijk wordt aangelegd, is zand later weer goed bruikbaar voor andere doeleinden of je kan het doorspitten als je weer vollegrondsteelt wil maken.

Repac
Repac is een andere naam voor gebroken of gemalen puin. Het zorgt voor een stevige ondergrond maar is vrij zwaar 1.500 kg/m³. Een ander minpunt is dat Repac later lastiger is op te ruimen is dan zand.

Bims
Bims is een vulkanisch gesteente, dat zeer licht is (ca. 950 kg/m³) . Het lichte ophoogmateriaal is daarom zeer geschikt als funderingsmateriaal op slappe veenbodems onder paden. Nadeel is de prijs van ca. € 60,- per m³.

Glasschuim
Glasschuim is een vrij nieuw product dat bestaat uit brokken opgeschuimd recyled glas. Glasschuim is een licht en sterk materiaal met thermisch isolerende eigenschappen. Het neemt nauwelijks water op en is niet vochtgevoelig, terwijl een laag glasschuim goed waterdoorlatend is. Het materiaal is wel duur € 60,- tot € 80,- per m³. Het product is op dit moment niet goedgekeurd voor gebruik.

Bollengrond
Afgewerkte bollengrond uit Noord-Holland weegt circa 900 kg/m³. Het bevat ongeveer 20% grofzand. De prijs is ongeveer € 15,- per m³. Daarmee is het goedkoper dan teeltaarde en het geeft weinig krimp.

Klei
Kleigrond is erg zwaar. Het heeft een steviger draagkracht dan veen, maar wordt in Greenport Boskoop eigenlijk alleen gebruikt om een stevige dam aan te leggen bij slootdemping.

Geklepeld hout
Geklepeld hout kan worden gebruikt voor slootdemping. Het is zeer licht met 350 kg/m³. Het kost circa € 9,- per m³. Voor slootdemping is toestemming van het waterschap nodig en moet ter compensatie een minstens even grote oppervlakte water worden aangelegd binnen hetzelfde peilvak. Voor slootdemping (en aanleg van dammen) moet ontheffing van het stortverbod worden aangevraagd bij de provincie via de ODMH(Omgevingsdienst Midden Holland). Het gebruik van houtachtige materialen is toegestaan, mits het materiaal niet versnipperd is en geen groen bevat. Bij gebruik van meer dan 100 m³ dient het materiaal voor gebruik onderzocht te worden. Meer info Omgevinsdienst Midden-Holland.

Houtsnippers
Houtsnippers zijn goedkoop en wegen 450 kg/m³. Houtsnippers worden wel gebruikt onder paden voor ophoging.

Onderheien
Bij de aanleg van een plein is een onderheid betonplein een goede optie voor de lange termijn. Onderheien is een dure optie, maar voorkomt daling waardoor het over een lange termijn wel rendabel is.

Schuimbeton
Schuimbeton is snel en overal aan te brengen, in korte tijd uitgehard, licht, sterk, goed bewerkbaar, en zettingsvrij. Het is daarom goed bruikbaar als funderingslaag onder paden.
In de praktijk zijn er wel containervelden van schuimbeton aangelegd. Hiermee zijn geen goede ervaringen. Schuimbeton is namelijk snel bros en gaat achteruit. Daarnaast zijn planten gevoeliger op schuimbeton voor vorst en wateroverlast dan op lava.

Prijzen
De prijzen van materialen zijn een grove indicatie en kunnen variëren. Het is interessant als boomkweker om tijdig te overleggen met een leverancier. Wanneer afvoerwerkzaamheden van de ene locatie aansluiten op aanvoerwerkzaamheden op de andere locatie, is dat prijstechnisch interessant.